Historia Zakładu Prahistorii Polski

Zakład Prahistorii Polski Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu posiada blisko 40-letnią tradycję rozwoju, której początki wyznacza powołanie w roku 1967 Ekspedycji Kujawskiej stworzonej przy ówczesnej Katedrze Archeologii UAM dla badań mezoregionu osadniczo-kulturowego Kujaw, głównie jednej ich, zachodniej (inowrocławskiej) części. Twórcą Ekspedycji – jak też i rzędu późniejszych form organizacyjnych IP należących do tej struktury – była prof. dr hab. Aleksandra Cofta-Broniewska.

W 1982 roku wraz z powołaniem Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza rozpoczął prace zorganizowany przez prof. dr hab. Aleksandrą Cofta-Broniewską Zakład Prahistorii Polskie IP. Historia jego powstania związane jest nierozłącznie z wieloletnim programem studiów regionalnych Wysoczyzny Kujawskiej – formułowanych zgodnie z założeniami metody mikrogeograficznej - zainicjowanych w 1967 roku w ramach Ekspedycji Kujawskiej ówczesnej Katedry Archeologii. Program ów stał się jedną z płaszczyzn badawczych wciąż zajmującą wiodącą pozycję w programie późniejszego ZPP.

W 1978 r Ekspedycja Kujawska została przekształcona w interdyscyplinarny Zespół Badań Kujaw działający przy KA UAM. Była to komórka interinstytucjonalna skupiająca, oprócz archeologów, specjalistów innych dziedzin, m. in. antropologów, archeozoologów, paleobotaników czy gleboznawców - środowisko naukowców pracujących według wspólnie wypracowanych i respektowanych dyrektyw: kujawskiej wykładni metody mikrogeograficznej. Poszerzona została sfera zainteresowań: podstawową kwestią stało się określenia roli i miejsca Kujaw w systemie zmian kulturowych zachodzących na obszarze Niżu środkowoeuropejskiego.

W roku 1982, wraz z powstaniem Zakładu Prahistorii Polski, zakres zainteresowań tego środowiska badaczy uległ poszerzeniu o problematyką pogranicza biokulturowego wschodniej i zachodniej Europy. Zawarto ówcześnie umowy międzynarodowe określające zakres z Nacjonalną Akademią Nauk Ukrainy w Kijowie i Akademią Nauk Białorusi w Mińsku. Współpraca ta zaowocowała m.in. powstaniem anglojęzycznej serii "Baltic-Pontic Studies" oraz cyklu inicjatyw konferencyjnych i wydawniczych, identyfikowanych z cyklem "Archaeologia Bimaris", eksponujących szeroką,  światową dyskusję nad problemami neolityzacji, początków ekonomiki pastoralnej, metalurgii w skali międzymorza Bałtyku i Pontu.

Ogółem realizowane programy badaczy ZPP dotyczą studiów w wymiarze terenowym i gabinetowym nad:

Ponadto środowisko redaguje cykl wydawnictw źródłoznawczych oraz analityczno­syntetyzujących, głównie o charakterze serii i cykli:

Powrót